Ένα θέμα που έχω διαπιστώσει ότι σας προκαλεί μεγάλη σύγχυση σε σχέση με το ποια τροφή να επιλέξετε για τη γάτα σας είναι το αν αυτή η τροφή πρέπει να είναι πλούσια σε πρωτεϊνη και αν είναι καλό να έχει κάμποσο υδατάνθρακα μια τροφή ή κάμποσο λίπος. Σε παρόμοιο πλαίσιο πολλοι αναρωτιούνται αν οι grain free τροφες (τροφές χωρίς σιτηρά και συνήθως με λιγοστό υδατάνθρακα) είναι πιο ωφέλιμες για τη γάτα από τις συμβατικές τροφές!
Να διευκρινήσω ότι η διερεύνηση του εν λόγω άρθρου εχει να κάνει με το αντίκτυπο των τροφών και την σύστασή τους σε πρωτεϊνη/λίπη/υδατάνθρακα στα βασικά θέματα υγείας της Γάτας (νεφρά, παχυσαρκία, δόντια, διαβήτη, καρδιά κλπ)
Επιτρέψτε μου και μια παιδίσκη παρένθεση: παιδιά, κυκλοφορούν κάμποσοι μύθοι σε σχέση με τη διατροφή που θα βρείτε εδώ!
Τέλος η παρένθεση και ας μπούμε στο ψητό! Ας αρχίσουμε από την αρχή: γνωρίζατε ότι 1 γραμμάριο πρωτεϊνης όταν μεταβολίζεται αποδίδει 4 θερμίδες και το ίδιο κάνει και 1 γραμμάριο. υδατάνθρακα; Αντίθετα 1 γραμμάριο λίπους αποδίδει 9 θερμίδες. Στη συνέχεια ας πούμε ότι μία γάτα παχαίνει όταν οι θερμίδες που προσλαμβάνει είναι περισσότερες από αυτές που χρειάζεται (καταναλώνει) ανεξάρτητα αν η τροφή της είναι πλούσια σε πρωτεϊνες ή υδατάνθρακες ή λίπος!
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΚΑΙ ΕΤΟΥΤΟ ΤΟ ΚΑΤΑΤΟΠΙΣΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ: Σωστή διατροφή στη γάτα
Τώρα, έχοντας πει όλα ετούτα, πάμε να δούμε τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα των δύο βασικών τύπων διατροφής, της ξηράς και της υγρής τροφής σε σχέση με τη σύστασή τους, τις ποσότητες πρωτεϊνης, υδατάνθρακα και λιπους και θα γίνει ταυτόχρονα αντιληπτό πως αυτά επηρεάζουν την υγεία της γάτας, σε διάφορα επίπεδα – ενώ θα προκύψει και ένα παράπλευρο εύρημα για τα πλεονεκτήματα των grain free τροφών συγκεντρώνουν αρκετά πλεονεκτήματα!
Ας ξεκινήσουμε με τις ξηρές τροφές:
1. ΞΗΡΕΣ ΤΡΟΦΕΣ - Η σύσταση τους
Κάθε ξηρη, (μοιραία) βαριά επεξεργασμενη τροφή πρέπει να έχει ένα “σώμα”. Έχοντας μονο 10% υγρασία αυτό το “σώμα” πρέπει να δωθεί μοιραία είτε από πρωτεϊνη είτε από υδατάνθρακα (αν δινόταν από λίπος θα ήταν θερμιδική βόμβα).
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οι ξηρές τροφές έχουν μπόλικο υδατάνθρακα προκειμένου να αποκτήσουν το “σώμα” που χρειάζονται (από 30 ως 45%) και αρκετή πρωτεϊνη – περιπου 30-45%. Υπάρχουν βέβαια και οι περίφημες grain free τροφές, χωρίς δημητριακά που έχουν συνήθως απο 20-30% υδατάνθρακα, παραπάνω πρωτεϊνη (συχνά κοντά στο 40%, λίπος και φυτικές ίνες (οι οποίες επί τοις ουσίας είναι υδατάνθρακες που όμως ΔΕΝ μπορούν να μεταβολιστούν από τη γάτα – σε αντίθεση με αλλους υδατάνθρακες της τροφής, όπως άμυλο, τους που μπορούν να μεταβολιστούν)!
Α. Πως μεταβολίζεται ο υδατάνθρακας
Η γάτα δεν μεταβολίζει πολύ καλά τον (μεταβολίσιμο) υδατάνθρακα λόγω φυσική εξέλιξης – η γάτα εξελίχθηκε με τέτοιο τρόπο ωστε να είναι σαρκοφάγο και να πέπτει αποτελεσματικά πρωτεϊνη. Αντίθετα της είναι δύσκολο να πέψει καλά τον υδατάνθρακα γιατί η πέψη του ξεκινάει από το λεπτό έντερο (σε αντίθεση πχ με τον άνθρωπο που η πέψη του ξεκινάει από το στόμα όπου υπάρχει μπόλικη αμυλάση, στο σάλιο – στη γάτα η αμυλάση στο σάλιο είναι ελάχιστη και κατά βάση εκκρίνεται μόνο στο λεπτό έντερο της από το πάγκρεας) το οποίο μάλιστα στα αιλουροειδή είναι μικρού μήκους, και έχει βρεθεί ότι η ενζυμική δράση αμυλάσης ειναι περιορισμένη! Έτσι η γάτα δυσκολεύεται να πέψει μεγάλες ποσότητες υδατάνθρακα και μοιραία αν μια τροφή της περιέχει μπόλικο υδατάνθρακα της προκαλεί δυσπεψία.
Τώρα φανταστείτε πως θα νιώθετε εσείς όταν δεν μπορείτε να χωνέψετε ικανοποιητικά ένα φαγητό. Δεν νιώθετε φουσκωμένοι, βαριοί, χωρίς ενέργεια, με διάθεση να ξαπλώσετε και να ξεκουραστείτε; Ε λοιπόν αν δίνετε σε μια γάτα – που μάλιστα βρίσκεται μέσα στο σπίτι, με αισθητα περιορισμένα ερεθίσματα – μια τέτοια τροφή που δυσκολεύεται να την πέψει, μοιραία η δράση της και η κινητικότητά της θα μειωθεί δραματικά και εμμέσως θα δημιουργηθούν συνθήκες που ευνοούν την παχυσαρκία (οι θερμίδες που καταναλώνει είναι λιγοστές). Η οποία με τη σειρά της μπορεί να δημιουργήσει πρόσφορο έδαφος για την εμφάνιση διαβήτη.
Μια αναφορά στις Grain Free ξηρές τροφές
Από αυτή την άποψη η επιλογή μιας ποιοτικής grain free τροφή με χαμηλούς υδατάνθρακες (όταν μάλιστα έχει συστατικά χαμηλου γλυκαιμικού δείκτη που δεν ευνοούν τον διαβήτη) έχει νόημα ως επιλογή για αποφυγή παχυσαρκίας, μια και λόγω των περιορισμένων υδατανθράκων που υπάρχουν στις grain free τροφές, η γάτα αποφεύγει τη τόσο έντονη δυσπεψία και τη συνακόλουθη παχυσαρκία.
Ωστόσο υπάρχουν και ενστάσεις για τις grain free ξηρές τροφές – η πιο βασική από τις οποίες αφορά την συσχέτιση τους με την διατατικη μυοκαρδιοπάθεια – αλλά είναι αλήθεια ότι έχει γίνει σοβαρή έρευνα σε σκύλους και δεν έχουμε αξιόπιστα δεδομένα στη γάτα.
Β. Πως μεταβολίζεται η πρωτείνη
Ας μιλήσουμε τώρα για το μεταβολισμό της πρωτεϊνης! Η γάτα μεταβολίζει καλά την πρωτεϊνη και η πέψη λαμβάνει χώρα στο λεπτό έντερο και στο στομάχι από την έκκριση πρωτεασών του παγκρέατος και οι πρωτεϊνες σπάνε σε πεπτίδια και αμινοξέα. Στη συνέχεια τα αμινοξέα δίνουν γλυκόζη που απορροφάται από τα κύτταρα και χρησιμοποιείται για τις ενεργειακές τους ανάγκες. Στη συνέχεια το αίμα φτάνει στα νεφρά όπου γίνεται μια διαδικασία διήθησης μέσω της οποία αφαιρούνται διάφορα άχρηστα ή τοξικά στοιχεία όπως η ουρία (προκύπτει από την μετατροπή της τοξικης αμμωνίας που απελευθερώνεται κατά την πέψη των πρωτεϊνων). Στα νεφρά κατακρατούνται όσες πρωτεϊνες δεν πέπτονται! Πρέπει να ειπωθεί ότι η πρωτεϊνη φαίνεται να είναι το καλύτερο ενεργειακό νόμισμα για τη γάτα και απαραίτητη για να διατηρήσει η γάτα την μυική της μάζα!
Ομώς υπάρχει ένα βασικό ερώτημα: μήπως η αυξημένη πρωτεϊνη δημιουργεί και προβλήματα; Όσο καιρό ψάχνω και εγώ και η διατροφολόγος με την οποία μιλάω και κάποιοι άλλοι γατοακτιβιστές που ενδιαφέρονται για τη διατροφή δεν βρήκαμε ποτέ έρευνες που να αποδεικνύουν ότι η παρουσία μεγάλης ποσότητας πρωτεϊνης δημιουργεί προβλήματα σε μια υγιή γάτα – και συγκεκριμένα στα νεφρά της – , ακόμη και αν είναι μεγάλης ηλικίας! Όμως το ψάχνω συνεχώς, μήπως βρω καινούρια στοιχεία. Παράλληλα βρήκα έρευνες που ισχυρίζονται ότι οι τροφές με μεγάλη ποσότητα πρωτεϊνης είναι ευεργετικές και για τις γηραίες γάτες που συχνα αντιμετωπιζουν το πρόβλημα της σαρκοπενίας όσο μεγαλώνουν – σαρκοπενία είναι το φαινόμενο που η γάτα αδυνατεί, καθώς ο μεταβολισμός της φθίνει, όσο μεγαλώνει, να προσλάβει την ενέργεια που χρειάζεται και αναγκάζεται να κάψει/μεταβολίσει, την ίδια της την σάρκα (μύες), μια κατάσταση εξαιρετικά επιβλαβής για την υγεία της! Από την άλλη, ακόμη και αν δεν έχω βρει έρευνες που να συνδέουν άμεσα την κατανάλωση μεγάλης ποσότητας πρώτεϊνης με προβλήματα των νεφρών, είναι γεγονός ότι η πρωτεϊνη, κατά το μεταβολισμό της δημιουργεί νεφροτοξικά απόβλητα που ταλαιπωρούν τα νεφρά της γάτας! Εδώ να προσθέσουμε ότι τα στατιστικά λένε ότι το 35% των γατών πάνω από 10 χρονών έχουν θέματα στα νεφρά τους ενώ το.. 80% των γατών πάνω από 15 χρονών αντιμετωπίζουν νεφρικά προβλήματα – όπως η καταραμένη χρόνια νεφρική ανεπάρκεια! Οπότε δεν μπορούμε να πάρουμε αψήφιστα το γεγονός ότι ο μεταβολισμός της πρωτεϊνης καταπονεί το νεφρό.
Να σημειωθεί ξανά εδώ ότι παχυσαρκία μπορεί να προκύψει ακόμη και αν χρησιμοποιούμε μια τροφή με μπολικη πρωτεϊνη οταν η πρόσληψη θερμίδων ξεπερνάει την κατανάλωση θερμίδων – αλλά στην περίπτωση τροφών με μπόλικο υδατάνθρακα, υπάρχει το φοβερό πρόβλημα της αιώνιας δυσπεψίας που φέρνει ληθαργικοτητα και ακινησία και προκαλεί πολύ πιο εύκολα παχυσαρκία.
SUPER SOS
To βιβλίο του Τσίτσου “Τσίτσος, η γάτα που μιλούσε πολύ” κυκλοφόρησε και η 1η Έκδοση κοντεύει να εξαντληθεί
Ενισχύστε τον Τσίτσο και τις 170 Τσιτσόγατες παραγγέλνοντάς το από ΕΔΩ
Γ. Πως μεταβολίζονται τα λίπη
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να πω ότι ο μεταβολισμός των λιπών επιβαρύνει πολύ πολύ λιγότερο τα νεφρά από ό,τι η πρωτεϊνη – ταυτόχρονα τα λίπη δεν παρουσιάζουν τα μειονεκτήματα που αναφέραμε για τους υδατάνθρακες (δυσπεψίες, ληθαργικότητα, παχυσαρκία, διαβήτης). Όμως έχουν πολύ περισσοτερες θερμίδες – κάτι που μπορεί να αποδειχθεί και ευεργετικό σε γηραιές γάτες, αλλά όχι τόσο ευεργετικό στις νεαρές γάτες για τις οποίες ελλοχεύει ο κίνδυνος της παχυσαρκίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Πως να κάνω δίαιτα στη γάτα μου
ΠΡΟΣΟΧΗ - ΜΗ ΒΑΣΙΖΕΣΤΕ ΣΤΗΝ ΞΗΡΑ ΤΡΟΦΗ
Και αφού ολοκληρώσαμε την ανάλυση των ξηρών τροφών να πούμε ότι για για να μπορέσει η γάτα να ανθίσει δεν μπορεί να βασιστεί σε μια ξηρά τροφή. Πρέπει οπωσδήποτε αυτή η ξηρά τροφή να συνδυαστεί με μια ποιοτική υγρή τροφή με ποιοτικη πρωτεϊνη (πχ απο φρέσκο κοτόπουλο που έχει ατμιστεί – και όχι μυστηριώδη υποπροϊόντα, κρεατάλευρα, οστεάλευρα και κρέας άγνωστης προέλευσης) και 75-85% υγρασία! Οι λόγοι για αυτό συνοψίζονται εδώ (διαβάστε το οπωσδήποτε)!
Πάμε να δούμε και τις ιδιαιτερότητες των υγρών τροφών:
2. ΥΓΡΕΣ ΤΡΟΦΕΣ - Η σύστασή και οι ιδιότητες τους
Αφού ειδαμε διεξοδικά τι συμβαίνει με τις ξηρές τροφές πάμε να δούμε λίγο και υγρές τροφές. Το βασικό πλεονέκτημα της υγρής τροφής είναι ότι το απαιτούμενο “σώμα” το προσφέρει το μπόλικο νερό που περιέχει με αποτέλεσμα να μην χρειάζεται σχεδόν καθόλου υδατάνθρακας! Οι περισσότερες καλές υγρές τροφές έχουν ελάχιστο ως καθόλου υδατάνθρακα (0 ως 5%), πολύ πρωτεϊνη (8-11%), μετρια ποσότητα λίπους και πάρα πολύ υγρασία (75-85%) – κάτι που κάνει την υγρή τροφή να εχει υποτετραπλάσιες θερμίδες από την ξηρά τροφή.
Για τον μεταβολισμό των πρωτεϊνων, των υδαταναθράκων και των λιπών της υγρής τροφής, ισχύουντα όσα αναφέραμε προηγουμένως! Δηλαδή, ο υδατάνθρακας δεν είναι ιδιαίτερα εύπεπτος (με τα συνακόλουθα προβλήματα, δυσπεψίες, ληθαργικότητας και μελλοντική παχυσαρκία, διαβήτης), η πρωτεϊνη ειναι πολύ εύπεπτη και αποτελεί το βασικό ενεργειακό νόμισμα της γάτας, ενώ τα απόβλητά της είναι νεφροτοξικά, ενώ τα λίπη πέπτονται/μεταβολίζονται επίσης εύκολα, χωρίς να επιβαρύνουν τα νεφρά, αλλά έχουν πολλές θερμίδες
Μπορώ να βασιστώ αποκλειστικά στην υγρή τροφή για τη γάτα μου;
Πολλοί φοβούνται ότι οι υγρες τροφές δεν προσφέρουν τα απαραίτητα στη γάτα τους! Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν υγρές τροφές που δεν είναι πλήρεις (πχ δεν έχουν ταυρίνη) ωστόσο υπάρχούν πολλές υγρές τροφές που αναγράφουν ότι είναι πλήρεις τροφές και έχουν ό,τι χρειάζεται για την σωστή σίτιση μιας γάτας.
Για την ιστορία ο Τσίτσος εδώ και 3 χρόνια τρέφεται κατά βάση με υγρή τροφή και η επίδρασή της είναι ευεργετική! Διαβάστε ΕΔΩ τον διατροφικό πειραματισμό που τον οδήγησε τελικά στην σχεδόν αποκλειστική σίτιση με υγρή τροφή!
ΜΗΝ ΤΟ ΧΑΣΕΤΕ: Ο Τσίτσος προτείνει τις 3 καλύτερες υγρές τροφές για γάτα
ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΣΙΤΣΑΡΑ
Έχοντας πει όλα τα παραπάνω, έχοντας περιγράψει την σύσταση και τον μεταβολισμό των πρωτεϊνών, υδατανθράκων και λιπών στις ξηρές και υγρές τροφές νομίζω ότι έφτασε η ώρα να σας πω τις δικές μου προτάσεις! Οι προτάσεις μου σχετίζονται με συγκεκριμένα ηλικιακά πλαίσια, γιατί οι ανάγκες της γάτας διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία της!
Νεαρή/Μέσης ηλικίας Γάτα
Όσο ακόμη η γάτα είναι νεαρή/μέσης ηλικίας και είναι πολύ εύκολο να παχύνει και τα νεφράκια της είναι ακόμη ακμαία , θα χρειαζόταν τροφές πλούσιες σε πρωτεϊνη, και με μετρημένο υδατάνθρακα και λίπη! Ιδανικά ο συνδυασμός της ξηράς και υγρής τροφής θα πρέπει να βασίζεται σε τροφές με τέτοια χαρακτηριστικά.
Η πρόταση μου για ξηρές τροφές για νεαρές/μεσης ηλικίας γάτες είναι είναι οι ποιοτικές grain free ξηρές τροφές, με μπόλικη πρωτεϊνη, περιορισμένο υδατάνθρακα, από υλικά χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη (λαχανικά κλπ) και μετρημένο λίπος. Σας έχω μπόοολικες προτάσεις, όπως οι εξαιρετικές Carnilove, Ownat Ultra και Lucky Lou
Τώρα αν οικονομικά σας παίρνει να στραφείτε στην υγρή τροφή, και εκεί σας έχω μπόλικες προτάσεις όπως οι εξαιρετικές Wellness Core Tender Cuts, τα φιλετάκια Egeo, ή οι πολύ ποιοτικές GranataPet Delicatessen
Ηλικιωμένη Γάτα
Εδώ τα πράματα είναι πιο δύσκολα, λόγω της πτώσης του μεταβολισμού των ηλικιωμένων γατών, των νεφροτοξικών αποβλήτων της πρωτεϊνης και της σαρκοπενίας που ελλοχεύει. Και επειδή οι ανακαλύψεις μου για το λίπος και την πρωτεϊνη είναι αρκετά πρόσφατες, θα ήθελα να κάνω παραπάνω έρευνα πριν σας προτείνω κάποιες συγκεκριμένες τροφές – πάντως φαίνεται η βιομηχανία τροφίμων να μην έχει αντιληφθεί (ή να μην την συμφέρει να αντιληφθεί) τα πλεονεκτήματα του λίπους για τις ανάγκες μιας ηλικιωμένης γάτας! Θα επανέλθω όμως σύντομα!
Σε κάθε περίπτωση όμως θα ήθελα να σας πω ότι και για τις ηλικιωμένες γάτες, η στροφή σε ποιοτικές υγρές τροφές είναι μονόδρομος, αν μπορούμε να το υποστηρίξουμε οικονομικά. Ιδανικά χρειαζόμαστε κυρίως υγρές τροφές βασισμένες σε μπολικο λίπος, μέτρια πρωτεϊνη και περιορισμένο υδατάνθρακα. Όταν βρω τροφές που ταιριάζουν σε αυτό το πρότυπο θα σας τις επικοινωνήσω.
Σημείωση: Παρόμοια χαρακτηριστικά αλλά όχι ταυτόσημα με την υγρή τροφή έχουν και κάποιες άλλες τροφές όπως η BARF (ωμή κατεψυγμένη τροφή) και η μαγειρεμένη τροφή – όπως η εξαιρετική ελληνική NOMA που ταϊζω τις γάτες της αυλής τους τελευταίους 6 μήνες!
Διευκρίνηση πάνω στις παραπάνω προτάσεις
Λογικά πολλοί θα αναρωτιέστε τι εννοούμε όταν λέμε “πολύ πρωτεϊνη”, “μετρημένος υδατάνθρακας” κλπ. Θα σας τα παρουσιάσω με τον πιο απλουστευμένο/χονδροειδή τρόπο (βασισμένο στο τι αναγράφεται στις ετικέτες, που είναι το πρώτο που μπορείτε να βρείτε, όταν πρόκειται να αγοράσετε μια τροφή) για να πάρετε μια εικόνα, αν και τα πράματα στην πραγματικότητα είναι αρκετά πιο πολύπλοκα – αλλά για τις ανάγκες του άρθρου ας περιοριστούμε σε αυτό και όποιος θέλει περισσότερες και πιο αναλυτικές εξηγήσεις ας αφήσει ένα σχόλιο
Στις ξηρές τροφές:
- Πολύ πρωτεϊνη: >35%
- Πολύς υδατάνθρακας >35%
Στις υγρές τροφές:
- Πολύ πρωτεϊνη: >10%
- Πολύς υδατάνθρακας: >3%
ΥΓ1: Από την συζήτηση αυτή έμεινε έξω ένας πολύ σημαντικός παράγοντας, ο Φώσφορος – αλλά σε αυτή τη φάση θα έκανε πολύ πολύπλοκη την ανάλυση των χαρακτηριστικών των τροφών! Απλώς να γνωρίζετε ότι είναι ξεκάθαρο ότι ο αυξημένος φώσφορος των τροφών επιβαρύνει πολύ καθοριστικά τα νεφρά των γατών και είναι πολύ σημαντικό να λαμβάνουμε υποψιν πόσο φώσφορο έχει μια τροφή, ειδικά σε ηλικιωμένες γάτες!
ΥΓ2: Οι πηγές των τριών φωτογραφιών είναι κατά σειρά: International Cat Care, BBC Wildfire Magazine & Halo pets blog
Κλείνοντας, να πούμε ότι αν βρήκατε το συγκεκριμένο άρθρο αρκετά εκπαιδευτικό και χρήσιμο, μη διστάσετε να το μοιραστείτε με τους γατοφίλους σας στο διαδίκτυο, κάνοντας κλικ στα παρακάτω εικονίδια – η ωφέλιμη γνώση, καλό είναι να διαδίδεται:
6 Responses
Ευχαριστούμε για όλα τα χρήσιμα που μας γράφεις Τσιτσάκο!
Άρα, αν καταλαβαίνω σωστά, σημασία στην επιλογή καλής ξηράς τροφής έχει το χαμηλό ποσοστό υδατάνθρακα; Ανεξάρτητα από την προέλευσή του (σιτηρά/λαχανικά);
Ο υψηλός/χαμηλός γλυκαιμικός δείκτης των συστατικών από τα οποία προέρχονται οι υδατάνθρακες, μπορεί να επηρεάσει με κάποιο τρόπο την υγεία της γάτας μας;
φυσικα και ο γλυκαιμικος δεικτης παιζει ρολο για σακχαρο, και αρα και η προελευση των υδατανθρακων
Ευχαριστώ για την βοήθεια που προσφέρεται μέσω του site σας. Καλή δύναμη!
Ευχαριστούμε πολύ για όλες τις πληροφορίες που μοιράζεστε μαζί μας.Αν τού βράσουμε κοτόπουλο και του δίνουμε με λίγο ζουμί, αυτό θεωρείται υγρή τροφή;
πολλες υγρες τροφες ειναι βασισμενες σε ατμισμενο κοτοπουλο.. ομως εχουν και καποια συμπληρωματα για να ναι πληρεις, οπως ταυρινη
Εξαιρετικό άρθρο που ξεκαθαρίζει πολλά πράγματα!
Όταν κλείσει πόσα χρόνια η γάτα θεωρειται ότι μπαίνει στην ηλικιωμένη φάση?